Cygan wspaniałym muzykiem jest!

Cygan wspaniałym muzykiem jest!

Każdego dnia zaglądając na mojego bloga, wcielam się w Antropologa, Etnomuzykologa i Etnologa w rzeczywistości będąc Pedagogiem. Badam muzykę, doszukuje się jej związków z rysem kulturowym i tłem historycznym narodów, porównuję,  wyciągam wnioski, opisuję. Jestem miłośniczką folku i zarazem jej badaczem, a przede wszystkim laikiem, który ma zajawkę. Często myślę o tym, że ten blog to jest wspaniała przygoda, która przybliża mnie do kultury- tej pierwotnej lub zniekształconej. Dzięki poznaniu znaczenia haseł ETNO i FOLK wyzbyłam się wielu uprzedzeń i zmieniłam swoje podejście np. do Romów.

Flag_of_the_Romani_people_svg

Kilka lat temu stojąc w kolejce po  wpis do indeksu, wdałam się w rozmowę z inną studentką z rocznika wyższego. Ona zaczęła rozmowę od stwierdzenia, że mnie kojarzy, bo słyszała moją rozmowę z naczelną przedstawicielką koła naukowego związanego z kulturą ETNO. Wie, że jestem zafascynowana kulturą bałkańską. Ona mi przedstawiła siebie jako orędowniczkę Romów, broniącą ich szacunku i godności. Czułam się, jakby mówiła do mnie po chińsku- kompletnie jej nie rozumiałam. Myślałam:  Jak można szanować Romów? Oni nie pracują, kradną, są agresywni i niebezpieczni. Jak to mówi jeden z naszych polityków: ŚMIEĆ LUDZKI. Ta rozmowa została mi w głowie na długo, bo dalej się dziwiłam jak można szanować tych ludzi? Z pomocą w zrozumieniu tej dziewczyny, a przede wszystkim Cyganów, przyszedł mi YT  i odkrycie MANELE- całkowicie romskie.  Z czasem dochodziłam do wniosku, że całe Bałkany są romskie, bo  Romowie mieli ogromny wkład we współczesną kulturę półwyspu Bałkańskiego, od obrazu po dźwięk. A potem już jakoś poszło… od uprzedzenia do zachwytu. Teraz wiem, że oni mają swoje tradycje i kodeksy, których się trzymają i które regulują ich życie. Wiem, że dążą do wartości, które my wyznajemy i które dają nam poczucie stabilności. Zaczęłam z nimi rozmawiać i rozumiem ich…



Po tym długim wstępie chciałabym wam przedstawić muzykę cygańską, która zmieniła moje myślenie. Tradycyjne, nie napisze o Don Vasylu i Bogdanie Trojanku, lecz pójdę dalej, wymienię  zespoły, które stanowią krajów ościennych półwyspu Bałkańskiego. Ja to nazywam ,, muzyka romska węgiersko- rumuńska”.

cyganie4

Zespoły takie jak  Ando Drom, Parno Graszt, Kalyi Jag, Romanyi Rota łączy pochodzenie, język, podobny styl tworzenia muzyki i instrumentarium. Są odpowiedzialni za  ewolucję muzyki romskiej do postaci czegoś, co dzisiaj nazywa się Manele. Śpiewają w języku Romani.  Ando Drom jest najbardziej rozpoznawalne,  bo przez wiele lat śpiewała z nimi Mónika Juhász Miczura, wokalistka o bardzo charakterystycznym głosie. Piosenka Kalyi Jag ,,Ketri Ketri” doczekała się reinterpretacji zespołu  Dikanda. Parno Graszt miało grać rok temu  w Starym Klasztorze (wybierałam się!), jednak ze względu na małe zainteresowanie zespół odwołał koncert. ;( Co łączy te zespoły? Legendarność. Na scenie folkowej Węgier, te zespoły mają status legendy, a w  ich muzyce można doszukiwać się wirtuozerii.



Rumunia też ma się czym chwalić… Manele, Sandu Ciorba i Balkan Brass . Jeden z pierwszych wpisów na blogu dotyczył Manele. Dla przypomnienia: to gatunek muzyki tworzony przez Romów, łączący pop z nieregularnymi rytmami  bałkańskimi. Inteligencja rumuńska uważa Manele za coś gorszego gatunku. Rumuński  Balkan Brass  rozwija się  głównie w wiosce Zece Prăjini. Z tamtąd wywodzą się słynni na całą Europę Fanfare Ciocarlia i Fanfara Shukar. Nie daleko tej wioski powstał zespół Taraf de Haïdouks.  Miałam okazję usłyszeć Fanfare Ciocarlia na żywo i potwierdzę, że dają czadu! W 2013 r. Sandu Ciorba stał się  w Polsce  zarazem   gwiazdą i pośmiewiskiem. Jego ,, Dzika Bomba” ma obecnie ponad 21 mln odsłon na YT. W tamtym czasie, w radiach i w klubach ta piosenka była puszczana częściej niż Rihanna czy Beyonce. Ludzie śmiali się z teledysku i radośnie podśpiewywali pod nosem tekst. Jednak Sandu to nie tylko kolejny zabawny Rumun, ale  bardzo dobry folkowy wokalista, który dobrze ukazuje muzykę ludową z regionu Transylvania. Jego muzyka jest bardzo zbliżona do tej granej przez Romanyi Rota czy Ando Drom. Koło się zamyka…



Na koniec:

Dzisiaj było długo, ale zapewniam: TEMATU NIE WYCZERPAŁAM…

Zapraszam do odkrywania świata przez muzykę , bo to jedyny nośnik, który łączy  serca i umysły. Wyzbywajmy się nienawiści i poszukujmy….

ps. Dzisiaj jest  Dzień Wszystkich Świętych, a dla  Romów oznacza to biesiadę  nad grobami zmarłych.  Każdy sposób uczczenia pamięci o najbliższych jest piękny.