Karpaccy górale

Karpaccy górale

Ostatnio byłam w Muzeum Etnograficznym, w którym była wystawa poświęcona sztuce ludowej Dolnego Śląska. Bardzo polecam to miejsce, chociażby dlatego, że w  każdym człowieczym życiu  jest potrzeba doświadczenia odrobiny kultury i wyjścia  poza codzienną banalność. W Muzeum było mało eksponatów, które nawiązywałyby do ludowości, a znacznie więcej było przedmiotów sztuki nowoczesnej. Na trzecim piętrze znajdowała się wystawa poświęcona rzeźbiarzowi Dolnośląskiemu- Bogdanowi Ziętkowi. W swojej twórczości skupił się na rzeźbieniu kobiet w ich naturalnych rozmiarach i  kształtach. Czytając jego życiorys, natrafiłam na fragment  jego wypowiedzi, który mną wstrząsnął:

,, …żeby być widzianym, trzeba być kulawym między tymi ,co chodzą prosto.”

Wizyta w Muzeum Etnograficznym zakończyła się dla mnie totalnym zaskoczeniem. To była jakaś siła, która pokazała mi, że mój bój o propagowanie folkloru jest uzasadniony.  Na pierwszym piętrze, na ścianie wisiały tablice opisujące wszystkie nacje mieszkające na Dolnym Śląsku -od Łemków po Dolnołużyczan,  Żydów i Karaimów. Dla mnie najważniejszy był opis KRESOWIAN. Wiadomo….swój do swego ciągnie.

Myślę, że kolejność w jakiej wisiały poszczególne tablice , nie była przypadkowa….

ŁEMKOWIE                     BOJKOWIE                    HUCULI

Te trzy nacje mają jeden rdzeń…góralski rdzeń….pochodzą z ukraińskiej części Karpat i nazywani są też Ukraińskimi góralami lub Karpackimi Rusinami. Mają trzy osobne kultury i  trzy osobne języki, ale łączy ich jedna tożsamość…ukraińska.

Łemkowie

Są mistrzami samymi w sobie. Mają swój język, swoją flagę , swoją historię i kulturę. Są świadomi swojego pochodzenia i swojej odrębności. PoII wojną światową zostali wyrzuceni ze swojej własnej ziemi- Łemkowszczyzny ( Powiat Nowosądecki) w Akcji Wisła w 1947 roku. Były to działanie zbrojne wymierzone w niektóre grupy społeczne tj. Łemków, Bojków, Dolinian, których broniło wtedy UPA. Łemkowie zostali przesiedleni na Dolny Śląsk   w okolice Przemkowa, Legnicy i Wrocławia. W dwóch pierwszych miejscach działają licea ukraińskie z dodatkowym językiem ukraińskim. Łemkowszczyzna to Beskid Niski znajdujący się w Powiecie Nowosądeckim przy Magórskim Parku Narodowym  m.in. miasto Gorlice i wsie tj. Bartne czy Nowica. Mój cel podróży….widząc zdjęcia gór, chyż łemkowskich i drewnianych starych cerkwi napawam się myślą, że będę tam wędrować.



Bojkowie

Podobno w Polsce nie mieszkają…w sensie Ci rdzenni. Zostali przesiedleni w Akcji Wisła do USSR (Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka) i nie wrócili. Dzisiaj zamieszkują województwa iwanofrankowskie, lwowoskie i zakarpackie. Mają swój język, poczucie Rusińskiej tożsamości i historię. Podobno w Łemkowskim zespole lemON gra Bojek.

Huculi

…lub też Hucułowie. Znani są w Polsce ze swojej odmiany koni tzw. Hucułów. Tak jak Bojkowie, Huculi zamieszkują dzisiaj głownie tereny ukraińskie, a ich wsie to istne samotnie. Oddalone są od cywilizacji i od siebie nawzajem. Od mojej nauczycielki z j. rosyjskiego  wiem, że Hucułowie nie mówią po rosyjsku ,a jedynym językiem w jakim można się z nimi porozumieć z jest język ukrański i huculski. Czytałam artykuł w którym przedstawiano hucułów jako świetnych kochanków , którzy uczą się miłości od wdów i starych panien. Podobno, jak  kiedyś kobieta spotkała Hucuła w górach, to jej obowiązkiem było mu dać….

ostatnia przyjemność przed śmiercią, poniesioną w górach w wyniku ciężkiej i niebezpiecznej pracy na wysokości.



Podania i rysy historyczno- kulturowe tych trzech nacji są niezwykłe, jednak mnie najbardziej interesuje ich muzyka.

Polecam posłuchać radio LEMKO…. często puszczają muzykę nie tylko łemkowską, ale i ukraińską…kultową! Ahhh…HAIDAMAKY ( huculska kapela).

LemON…jedyny zespół, który propaguj kulturę  łemkowską a wielką skalę i  robi przy tym bardzo dobrą robotę.

Lemko Tower, Nadija, Dollar Brothers, 7 kropka, Horpyna….

POLECAM POLECAM POLECAM!

Polecam również Haydamaky,  Тінь Сонця i  Tartak.

Pozdrawiam serdecznie dziewczyny z makelifelemko.blospot.pl…często zaglądam na waszego bloga.



Ukrainian traditional embroidery patterns